Sagt frá nokkrum furðufiskum. Fyrst er stórt illhveli sem virðist ætla að granda bát en þá koma þrír stórir hvalfiskar sem draga athyglina frá bátunum. Furðufiskur þessi var stærri en hinir þrír til saman og voru allmikil átök á milli þeirra. Furðufiskurinn var svartur með tveimur stórum hornum upp úr bakinu og rauðar rákir úr kjaftvikum fisksins og að...
Illfiskar við Flatey
Árið eftir kom sama skip og Jensen stýrði versluninni áfram. Hann þótti góðgjarn en var mesti drykkjusvallari. Þó var Jensen vandlætingarsamur við aðra og lét reisa gapastokk við kirkjudyrnar til að refsa óknyttamönnum. Húsbóndi Jensens, Ólsen faktor í Stykkishólmi, sendi brátt mann til höfuðs honum, en sá reyndist engu reglusamari og sínu brögðóttari....
Kaupmenn 1. Svall og óregla fyrstu kaupmanna
Haustið 1881, nokkru fyrir veturnætur, voru piltar í Útibæ í Flatey að spila vist að kvöldlagi frammi í skála. Stúlkur sem sátu í baðstofu heyrðu þá allt einu að eitthvert bákn brölti upp á þekjuna og braut þrjú borð í súðinni. Slökktu þær ljós og ruku í ofboði fram til piltanna, sem fleygðu spilunum en gripu hákarlaskálmar og hlupu út. Sáu þeir grilla í...
NÁTTÚRUSÖGUR. Kynjadýr: Skrímsli í Flatey
Vísa þessi er eignuð Ólafi presti Indriðasyni á Kolfreyjustað (sjá vísa 1). Þegar Sólborg skáldkona Sigurðardóttir í Flatey á Breiðafirði heyrði þessa vísu, kastaði hún fram stöku þessari (sjá vísa 2).
Vísa um Guðrúnu Ósvífursdóttur
Það var hald manna að margir í Flateyjarkirkjugarði hefðu verið kviksettir. Einhverju sinni hafði þangað komið útlenskur læknir sem þóttist geta ráðið það af þeim blómum sem á leiðum uxu að þar hefðu menn verið kviksettur. Einhverju sinni eru börn að leik úti við að kvöldlagi daginn eftir að karlmaður hafði verið jarðaður. Þótti þeim heyrast ógurleg vein...
Kviksetningar
Óskir. Það heyrði ég eitt í ungdæmi mínu að maður fengi ósk sína ef maður gæti gengið þrjá hringa í kringum sofandi kind. Brunnaviti. Í nr. 137 er þess getið að allt vatn verði á nýársnótt snöggvast að víni. Að sitja yfir þessu heitir „að sitja á brunnavita“. Maður einn sat alla nóttina við lækjarbunu og sökkti alltaf upp í fötu og smakkaði unz vín kom...
Úr Allrahanda Jóns Norðmanns
Séra Bjarni Jónsson á Þönglabakka, dáinn 1670, var ríkur maður og talinn fjölkunnugur. Hann átti nokkur börn, meðal þeirra synina Jón og Eyjólf. Einhverju sinni að vetrarlagi, þegar Bjarni var austur í Flatey að messa, bað Jón bróður sinn að koma með sér út í kirkjugarð því sig langaði að vekja upp draug. Vildi Eyjólfur ekki eiga þátt í slíku en Jón hófst...
more ...
GALDRAMENN. Frá séra Bjarna á Þönglabakka
Föst verslun var í Flatey allar miðaldir eða fram til 1655, þegar einokun var mest, að hún lagðist undir Patreksfjörð og Bíldudal. Margir Barðstrendingar áttu því langa kaupstaðarleið, en hörð viðurlög voru við því að sækja verslun annað. Við þetta sat í 120 ár, en þá fengu Barðstrendingar sýslumann sinn til að gangast fyrir að aftur yrði komið á fastri...
Frá fyrstu kaupmönnum í Flatey á Breiðafirði
Sagt er að hvalur sé í sjó sem heitir Hrytur vegna þess að hann gefi frá sér hljóð sem minni á hrotur manna. Hér er sagt frá því að slíkur fiskur hafi sést milli Flateyjar og lands á milli veturnátta og jóla. Umbrot og hrotur hans voru svo skelfileg að tveir bæir hrundu í landi og einn í einni. Þar sem þessi fiskur hafði ekki sést við norðurland áður var...
Séra Ólafur Sivertsen prófastur í Flatey (1823-1860) átti eitt sinn kú, sem Góa var kölluð. Sumarið 1849 skyldi halda henni frá nauti og sjá um að hún fengi ekki. Var því eyjarnautið tekið úr Flatey um vorið og flutt í Svefneyjar og þar skyldi það vera um sumarið. Þegar langt er liðið á úteyjarslátt, kemur kona sú, er Guðbjörg hét, inn í stofu til...
Prestur í Flateyjarsókn skriftaði fólk upp á gamla móðinn og þegar það var búið spurði hann meðhjálparann hvort einhver væri eftir. Var Kristín þá eftir og fannst hún í eldhúsinu í Miðbæ. Þegar hún kom fyrir prestinn spurði hann hana hvar hún hefði verið. Hún svaraði: „Ég var, prestur minn góður, upp í Miðbæ að drekka soð, það er svo gott af blessuðum...
Svartbaksungi
Vinnumann dreymir að til sín komi huldukona og biðji hann liðsinnis og muni hún þá launa honum síðar meir, en ekki má hann segja frá. Vinnumaður hirðir ekki um drauminn og segir öllum frá honum. Næstu nótt kemur sama konan til hans og er nú öllu sorgbitnari en fyrr og segir að illa hafi honum farist og muni hann þess gjalda. Hann vaknar og segir enn frá...
more ...
Huldukonan í Teistubjargi
Verslun blómgaðist og útgerð jókst í tíð Péturs Kúld í Flatey. Kaupför sem komu með varning á vorin stunduðu fiskveiðar yfir sumarið og héldu svo aftur utan hlaðin innlendri vöru. Aflabrögð voru góð á þessum árum á Breiðafirði og örvaði Pétur menn til að stunda margs konar veiðiskap. Varð hann sjálfur fyrstur til að endurvekja hákarlaveiði sem fyrr á...
Kaupmenn 3. fiskveiðar á duggum o. fl.
Ingibjörg Andrésdóttir, móðir Hildar Magnúsdóttur, átti lengi heima í Miðbæ í Flatey á Breiðafirði. Einu sinni dreymir Ingibjörgu, að hún gangi upp á loft í Miðbæ, og sjái ókunnugan mann liggja þar í einu rúminu. Spyr hún heimamenn, hvaða maður þetta sé, og henni er sagt að þetta sé skáldið Sigurður Breiðfjörð. En hann horfir um hríð á Ingibjörgu og fer...
Konu dreymir Sigurð Breiðfjörð
Pétur Kúld, sem verið hafði undirkaupmaður á Vatneyri, fluttist til Flateyjar og tók við versluninni. Hann var Dani, fæddur í smáþorpi á Fjóni, en var komið í fóstur til Sjálands þar sem hann lærði lestur og skrift. Sautján ára kom hann til Íslands með frænda sínum, að verslun á Patreksfirði. Pétur reyndist dugnaðar- og framkvæmdamaður við verslunina og...
Kaupmenn 2. Frá Pétri kaupmanni Kúld
Á bæ einum sem stóð frekar afskertur í Flatey, bjuggu gömul hjón fyrir langa löngu. Vetrarkvöld eitt var barið á dyr. Ekki áttu þau von á neinum, enda þekktu þau ekki komumanninn. Var hann fréttafróður og talaði mikið, svo ekki komust þau að í ræðu hans. Leist þeim hjónum vel á manninn og buðu honum að ganga í bæinn. Þáði hann það. Þegar inn var komið,...
Spilagesturinn í Flatey
1806 keypti Guðmundur þilskip, meðfram sýslumannsstörfum og búskap i Haga. Þilskipið, sem hét Delphinen, og var gert út frá Tálknafirði, fyrsta innlenda þilskip á Vestfjörðum. Formaðurinn var duglegur og útgerðin gekk vel þar til skipið fórst með allri áhöfn 1813. Eftir það, þegar Guðmundur var kominn í Flatey, keypti hann danska skútu, en átti auk þess...
more ...
Kaupmenn: 6. Fyrsta þilskipaútgerð í Flatey
Þorkell hafði lengi keypt af gamalli konu, Önnu, mikið af smjöri. Eitt sinn er hún færir honum fjóra stóra smjörbita hittist svo á að hann er vel í glasi og spyr um leið og hún færir honum smjörið því hún krossi ekki yfir það. Telur hún þess ekki þörf frekar en venjulega. Grípur hann þá hníf og sker þrjá stóra krossa í einn bitann. Hrýtur þá smjörið í...
Því krossarðu ekki smjörið, Anna?
Það er hér þegar sýnt að keldusvín má nota, sem flæðarmús, til fréttaburðar og fjárdráttar. En allt eins mátti firra menn fjárgróða með því. Það er sagt um Guðmund Gissurarson í Flatey á Mýrum suður, að eitt sinn baðst hann skiprúms til fiskiróðra hjá nábúa sínum er Hrafnkell hét, en hann neitaði honum. Guðmundur hvíslaði þá að einum manni: „Skal hann...
Fiskigaldur Guðmundar í Flatey
Á Flatey á Skjálfanda heyrðist um nótt krafsað og klórað í húsþekjuna. Um morguninn sáust djúp klóaför eftir rándýr í þekjuna. Töldu menn að þetta hafi verið sjóskrímsli og þetta boðaði mannskaða á sjó. Gekk það eftir. Á Tjörnesi voru fjórir menn að smíða skip er þeir urðu varir við skepnu eina. Þeir sáu hana hlaupa til sævar og álitu vera sjóskrímsli....
Illspár skrímsla
